Μεταμορφώνοντας την τάξη: Τα οφέλη της διδασκαλίας με επίκεντρο τον μαθητή (μέρος 2ο)
03 Μαρ 2023

Μεταμορφώνοντας την τάξη: Τα οφέλη της διδασκαλίας με επίκεντρο τον μαθητή (μέρος 2ο)

Προώθηση της κριτικής σκέψης μέσω του διαλόγου στο εκπαιδευτικό περιβάλλον. Τα οφέλη της διδασκαλίας με επίκεντρο τον μαθητή.

Στον σημερινό κόσμο, η κριτική σκέψη έχει γίνει μια βασική δεξιότητα για την επιτυχία. Δεν αρκεί πλέον η απλή απομνημόνευση γεγονότων και η ανάκτηση πληροφοριών. Οι μαθητές πρέπει να είναι εξοπλισμένοι με τις δεξιότητες για να αναλύουν και να αξιολογούν πληροφορίες, να λύνουν προβλήματα και να σκέφτονται δημιουργικά. Ως εκπαιδευτικοί, είναι σημαντικό να παρέχουμε στους μαθητές ευκαιρίες να αναπτύξουν αυτή την ικανότητα μέσω του διαλόγου και της συνεργατικής μάθησης. Τα οφέλη της διδασκαλίας με επίκεντρο τον μαθητή.

Σε αυτό το άρθρο, θα διερευνήσουμε τη σημασία της ενθάρρυνσης της κριτικής σκέψης στην τάξη και πώς να την επιτύχουμε μέσω του διαλόγου. Θα ορίσουμε την κριτική σκέψη, θα εξηγήσουμε τη συνάφειά της στη σημερινή κοινωνία και θα συζητήσουμε τους περιορισμούς της παραδοσιακής διδασκαλίας σε στυλ διάλεξης. Στη συνέχεια, θα παρέχουμε στρατηγικές για την προώθηση της κριτικής σκέψης μέσω του διαλόγου, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ενός ασφαλούς και χωρίς αποκλεισμούς περιβάλλοντος μάθησης, την ενθάρρυνση των μαθητών να κάνουν ερωτήσεις και να αμφισβητούν υποθέσεις και να ενθαρρύνουν τη συνεργασία και την ομαδική εργασία.

Θα διερευνήσουμε επίσης, τον ρόλο της τεχνολογίας στην προώθηση της κριτικής σκέψης και θα συζητήσουμε πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διευκόλυνση του διαλόγου και της συνεργασίας στην τάξη. Τέλος, θα ολοκληρώσουμε με συμβουλές για την εφαρμογή αυτών των στρατηγικών και την υπέρβαση κοινών προκλήσεων.

Καθορισμός της κριτικής σκέψης

Η κριτική σκέψη είναι μια νοητική διαδικασία που περιλαμβάνει την ανάλυση, την αξιολόγηση και τη σύνθεση πληροφοριών με σκοπό τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων και την επίλυση προβλημάτων. Περιλαμβάνει την αμφισβήτηση υποθέσεων, τον εντοπισμό προκαταλήψεων και την εξέταση πολλαπλών προοπτικών.

Στη σημερινή κοινωνία, η κριτική σκέψη είναι απαραίτητη για την επιτυχία τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό πλαίσιο, καθώς δίνει τη δυνατότητα στα άτομα να περιηγούνται σε περίπλοκα ζητήματα, να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις και να προσαρμόζονται στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.

Περιορισμοί της παραδοσιακής διδασκαλίας με στυλ διαλέξεων

Ενώ η παραδοσιακή διδασκαλία σε στυλ διάλεξης μπορεί να είναι αποτελεσματική για τη μετάδοση πληροφοριών, δεν είναι πάντα αποτελεσματική στην προώθηση της κριτικής σκέψης. Σε ένα περιβάλλον τύπου διάλεξης, οι μαθητές είναι συχνά παθητικοί αποδέκτες πληροφοριών, παρά ενεργοί συμμετέχοντες στη μαθησιακή διαδικασία. Αυτό μπορεί να περιορίσει την ικανότητά τους να αναλύουν, να αξιολογούν και να συνθέτουν πληροφορίες και μπορεί να οδηγήσει σε έλλειψη δέσμευσης και κινήτρων.

Προώθηση της κριτικής σκέψης μέσω του διαλόγου

Για την προώθηση της κριτικής σκέψης στην τάξη, είναι απαραίτητο να ενσωματωθεί ο διάλογος στη μαθησιακή διαδικασία. Ο διάλογος περιλαμβάνει ενεργό συμμετοχή και συνεργασία μεταξύ των μαθητών και παρέχει ευκαιρίες για αμφισβήτηση υποθέσεων, διερεύνηση διαφορετικών προοπτικών και εμπλοκή σε δραστηριότητες επίλυσης προβλημάτων. 

Προϋποθέσεις γόνιμου διαλόγου

  • Ο κάθε συνομιλητής θα πρέπει, λοιπόν, να ακούει με προσοχή, σεβασμό, ευγένεια και χωρίς δογματισμό τις απόψεις του άλλου, ώστε να χαίρει με τη σειρά του της ίδιας αντιμετώπισης, όταν κληθεί να διατυπώσει τις δικές του σκέψεις. Παράλληλα,  κάθε παρουσιαζόμενη άποψη θα πρέπει να τεκμηριώνεται με καλά διατυπωμένα και σαφή επιχειρήματα, που θα στηρίζονται σε ορθούς συλλογισμούς.
  • Τα άτομα που συμμετέχουν σ’ έναν διάλογο θα πρέπει να έχουν ως μόνη επιδίωξη τη διερεύνηση της αλήθειας και όχι το πώς θα επιβάλουν τις προσωπικές τους θέσεις. Είναι, άλλωστε, μάταιο να συνδιαλέγονται, αν δεν έχουν την πρόθεση να ακούσουν τις απόψεις του συνομιλητή τους.
  • Αναγκαία είναι και η σε βάθος γνώση του υπό συζήτηση θέματος, ώστε οι τοποθετήσεις των συνομιλητών να φωτίζουν καίριες πτυχές του ζητήματος, και όχι να το συσκοτίζουν λόγω άγνοιας. Η μη ουσιαστική γνώση του θέματος οδηγεί σε μια εκ των προτέρων αναποτελεσματική συζήτηση.

Ακολουθούν ορισμένες αποτελεσματικές στρατηγικές για την προώθηση της κριτικής σκέψης μέσω του διαλόγου:

  1. Δημιουργήστε ένα ασφαλές και χωρίς αποκλεισμούς μαθησιακό περιβάλλον:

Για την προώθηση της κριτικής σκέψης μέσω του διαλόγου, είναι απαραίτητο να δημιουργηθεί ένα ασφαλές και χωρίς αποκλεισμούς περιβάλλον μάθησης. Αυτό σημαίνει την προώθηση του σεβασμού για τη διαφορετικότητα και την ενθάρρυνση των μαθητών να εκφράσουν τις απόψεις και τις ιδέες τους χωρίς φόβο κρίσης ή κριτικής. Οι δάσκαλοι μπορούν να το επιτύχουν αυτό θέτοντας βασικούς κανόνες για διάλογο με σεβασμό και διαμορφώνοντας οι ίδιοι τη συμπεριφορά σεβασμού.

  1. Ενθαρρύνετε τους μαθητές να κάνουν ερωτήσεις και να αμφισβητούν υποθέσεις:

Για την προώθηση της κριτικής σκέψης, είναι σημαντικό να ενθαρρύνουμε τους μαθητές να κάνουν ερωτήσεις και να αμφισβητούν υποθέσεις. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω ερωτήσεων ανοιχτού τύπου, σωκρατικής ερώτησης και άλλων τεχνικών που ενθαρρύνουν τους μαθητές να σκεφτούν βαθιά και κριτικά τις πληροφορίες που μαθαίνουν.

  1. Ενίσχυση της συνεργασίας και της ομαδικής εργασίας:

Η συνεργασία και η ομαδική εργασία παρέχουν ευκαιρίες στους μαθητές να συνεργαστούν, να μοιραστούν ιδέες και να λύσουν προβλήματα συνεργατικά. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω ομαδικών έργων, συζητήσεων στην τάξη και άλλων δραστηριοτήτων που ενθαρρύνουν τους μαθητές να συνεργαστούν και να μάθουν ο ένας από τον άλλο.

  1. Χρησιμοποιήστε την τεχνολογία για τη διευκόλυνση του διαλόγου και της συνεργασίας:

Η τεχνολογία μπορεί να είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την προώθηση της κριτικής σκέψης μέσω του διαλόγου και της συνεργασίας. Διαδικτυακά φόρουμ, πίνακες συζητήσεων και άλλες διαδικτυακές πλατφόρμες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διευκόλυνση των συζητήσεων υπό την ηγεσία των μαθητών εκτός της τάξης και μπορούν να παρέχουν ευκαιρίες στους μαθητές να μοιραστούν ιδέες και συνεργάζονται σε έργα. Εκπαιδευτικές εφαρμογές και λογισμικό μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για να παρέχουν στους μαθητές διαδραστικές μαθησιακές εμπειρίες που προάγουν την κριτική σκέψη.

Εφαρμογή στρατηγικών και υπέρβαση προκλήσεων

Η εφαρμογή στρατηγικών για την προώθηση της κριτικής σκέψης μέσω του διαλόγου μπορεί να είναι προκλητική, αλλά υπάρχουν αρκετές συμβουλές που μπορούν να βοηθήσουν. Πρώτον, είναι σημαντικό να είστε υπομονετικοί και επίμονοι, καθώς μπορεί να χρειαστεί χρόνος για να προσαρμοστούν οι μαθητές σε νέες στρατηγικές μάθησης. Είναι επίσης σημαντικό να παρέχεται ανατροφοδότηση και υποστήριξη, καθώς αυτό μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές να βελτιώσουν τις δεξιότητες κριτικής σκέψης τους. Τέλος, είναι σημαντικό να είστε ευέλικτοι και προσαρμοστικοί, καθώς κάθε τάξη και κάθε μαθητής είναι μοναδικός.

Σε ποιές όμως ηλικίες μπορούν να εφαρμοστούν όλα τα παραπάνω;

Κατά τη διεξαγωγή διαλόγων στην τάξη, είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη η ηλικία των μαθητών προκειμένου να καθοδηγείται αποτελεσματικά η συζήτηση. Σε μικρές τάξεις του Δημοτικού σχολείου, οι δάσκαλοι μπορούν να εισαγάγουν την τεχνική του διαλόγου ενθαρρύνοντας τους μαθητές να μοιραστούν τις σκέψεις και τις καθημερινές τους εμπειρίες και να τις συζητήσουν μεταξύ τους. Καθώς οι μαθητές προχωρούν σε μεγαλύτερες τάξεις στο Δημοτικό σχολείο, γίνονται πιο άνετοι με τον διάλογο και μπορούν να εμπλακούν σε περισσότερη πνευματική αντιπαράθεση.

Η κορύφωση του διαλόγου εμφανίζεται στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο, όταν οι μαθητές έχουν αναπτύξει την ικανότητα να συλλογίζονται και να συμμετέχουν σε σύνθετες συζητήσεις. Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, οι δάσκαλοι μπορούν να παρακινήσουν τους μαθητές να εξερευνήσουν αφηρημένες ιδέες και λύσεις σε μια πλήρως αιτιολογημένη ανταλλαγή απόψεων.

Η προσαρμογή της προσέγγισης διαλόγου με βάση την ηλικία και την ανάπτυξη των μαθητών μπορεί να ενισχύσει τις ικανότητές τους κριτικής σκέψης και να δημιουργήσει ένα πιο αποτελεσματικό περιβάλλον μάθησης.

Συμπέρασμα:

Η προώθηση της κριτικής σκέψης μέσω του διαλόγου είναι απαραίτητη για την προετοιμασία των μαθητών για επιτυχία στη σημερινή κοινωνία. Αυτό μπορεί να συμβεί δημιουργώντας ένα ασφαλές και χωρίς αποκλεισμούς περιβάλλον μάθησης, ενθαρρύνοντας τους μαθητές να κάνουν ερωτήσεις και να αμφισβητούν υποθέσεις.

Προωθώντας την ομαδική εργασία και χρησιμοποιώντας την τεχνολογία για τη διευκόλυνση του διαλόγου και της συνεργασίας, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές να αναπτύξουν δεξιότητες κριτικής σκέψης που θα τους εξυπηρετήσουν καλά σε όλους τους τομείς της ζωής. 

Εφαρμόζοντας αυτές τις στρατηγικές και ξεπερνώντας κοινές προκλήσεις, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να συμβάλλουν στην επανάσταση του τρόπου διδασκαλίας, προετοιμάζοντας έτσι τους μαθητές τους για ένα λαμπρό και επιτυχημένο μέλλον!

Το 1ο μέρος του άρθου θα το βρειτε ΕΔΩ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Μ.Ε. “ΕΡΕΙΣΜΑ”

  • Πατρόκλου 25, Λαμία – 2231307114
  • Λιανοκλάδι – 2231301107

Βρείτε μας & ακολουθήστε μας:

Facebook – https://www.facebook.com/ereismafront

Instagram – https://www.instagram.com/ereismafront_lamia/

Youtube – http://bit.ly/ereismayoutube​ 

Twitter – @EreismaFront 

#teamereisma